|
مجموعه نوشتارها Edited by : Steve pile &Nigel Thrift
a-z City ” شهر: ازالف تا ي“ مجموعه نوشتارهاي كوتاه توسط انديشمنداني از
حوزه هاي فرهنگ شهري , جغرافياوجامعه شناسي باهدف ارائه ديدگاهي نوين
درنگرش به شهروموضوعات زندگي شهري است . اين نوشتارها به كمك نظم
ونثر,آمارو ارقام ونمودار و بابياني فصيح وتحليل هاي موشكافانه رويدادهاي
زندگي شهري رابه تصويرمي كشند. اين رويكرد غيرمعمول,ذهن خواننده رامتوجه
وجودطيف وسيع روش هاي نقدوبررسي مسائل شهري مي كند. اين کتاب تصويري
ازشهررابه همان گونه كه شهرازكنارهم گذاشتن عناصرناهمگون درست شده است
,ترسيم مي كند. درترجمه نوشتارها ترتيب الفباي لاتين رعايت شده است که
برترتيب الفباي فارسي منطبق نيست . چاپ اول کتاب سال2000 ميلادي است.
دور گردان
(1) Roundabouts
(2) Morc Auge
ترجمه : اسماعيل توكلي مهر(3)
براي انگليسي
ها " تقاطع دورگردان Roundabout " يک رسم قديمي وتاريخي ومثل رانندگي از
سمت چپ خيابان يک سنت ملي هم هست اما برعکس سيستم رانندگي انگليسي ،
دورگردان در همه دنيا معمول شده است . دردهسال گذشته ما درفرانسه به اين
نتيجه رسيده ايم که مناسب ترين راه براي جلوگيري از سرعت زياد ايجاد مانع
است وبهترين کار آن است که اتومبيل ها را به هنگام ورود به تقاطع متوقف
کنيم وزماني که اتومبيلي در سمت چپ نيست آنهارابه گردش در مسيري دايره اي
وادار کنيم . اين کار را مي توان نوعي انقلاب فرهنگي درقالب احترام وحق
تقدم به چپ دانست .
درکشوري مثل فرانسه حق تقدم ترافيک مگر درموارد خاص هميشه بادست راستي
بوده وبراي ماچيزي پذيرفته شده است . به اين معني که آنکه در خيابان اصلي
رانندگي مي کند نبايد نگران راست وچپ باشدوآنکه درخيابان فرعي مي راند
بايد هميشه مواظب راست بوده وسمت چپ راهم فراموش نکند.
چهارراهها (Crossroads) در فرانسه نمادي از يک کشور متمرکز وسلسله مراتبي
بوده است . به اين مفهوم که همه راههايي که ازپايتخت مي آيند بنا به
تعريف بر ساير راهها امتياز دارد. اين قانون خشک وتخلف ناپذير دراصل خلاف
مساوات اجتماعي است . اما راننده فرانســوي هنوز از اين امتيـاز در پاريس
و در مياديني مثل اتوال Etoile ويا باستيل Bastille La بهره مند است . در
اين ميادين هيچ علامت ترافيکي وجودندارد وتنها مهارت و هوشياري راننده
است که حق تقدم خودرا اعمال مي کند. به اين ترتيب که راننده تا مي تواند
اتومبيلش را به سمت راست ميدان مي کشد تاحريف واتومبيل پشت سري را به چپ
براند، لذت چنين مسابقه اي بخشي از جذابيت رانندگي فرانسوي وبالاخص پاريس
است . هر چند که براي ناظر خارجي تعجب برانگيز است .
درچنين زمينه اي مي توانيم تصور کنيم که ظهورناگهاني دورگردان يک شوک
بوده است . چندسال قبل رانندهاي مخالف دورگردان اتومبيل هاي خودشــان
رابه باغچه هاي گل کـاري دورگـردان ها کشاندند و با قطعات جـداشــده از
اتومبيل هايشان مجسمه هاي هنري را به قول خودشان تزئين کردند ودرپي آن
کلمه دورگردان (Roundabout) در کتابهاي آموزش رانندگي ودستورالعمل هاي
اداري معنا و بيان جديدي به نام Gyratory Crossroad (تقاطع گردشي)
پيداکرد تا درجهت پاسداري از زبان فرانسه از به کاربردن اصطلاح انگليسي
Roundabout اجتناب شود. اين کار يادآور داستان " چهار گوش کردن دايره"
است . وبالاخره ميدان يک شوک رواني راهم به امثال من وارد کرد وآن نشانه
نفوذ مدرنيزم و اثبات اين موضوع که بريتانياي کبير بازهم در بازي جلوتر
است .
امروزه سرعت ارتباطات بسيار زياد وباسرعت نور برابري مي کند. اما در سرعت
موتوري به اين ميزان رشد نکرده ايم . در اتوبانهاي اروپا ماباسرعت زيادي
حرکت مي کنيم وتقاطع هاي غير همسطح هرگونه خطر برخورد را منتفي ساخته است
و اتومبيل ها همانند خون دريک بدن سالم در راههاي شرياني بدون هيچ مخاطره
اي حرکت مي کنند. دورگردان لازمه تنظيم سيرکولاسيون ومانع سرريز شدن
ترافيک است . راننده اي که از اتوبان بيرون مي آيد با شتابي که داردفکر
مي کند که بايد با همان سرعت به شهر سرراهش برسد. اينجاست که "دورگردان"
باايجاد حق تقدم به جريان ترافيک محلي راننده را کنترل مي کند. به اين
ترتيب دورگردان از ترافيک محلي در مقابل ترافيک خارج از شهرحمايت مي کند.
امروزه هرشهر کوچک و هرروستايي راننده رامجبورمي کند تادوريک جزيره دايره
اي بگردد و اورا وا مي دارد تابه علامت هايي که موقعيت مکانهاي محلي
وتماشايي رانشان مي دهدتوجه کند. دورگردان به تراکتوري که ازخارج از شهر
مي آيد و نيز ليموزيني که ازشهر خارج مي شود به يک ميزان دمکراسي رااعمال
مي کند. در دهکده جهاني، دورگردان واقعيت هاي روستاهاي سنتي رابه ياد مي
آورد و اينکه به نظم جهاني به همان اندازه بايد توجه کنيم که به يک نظم
محلي. وبالاخره اگر چه ممکن است دورگردان باعث ملال خاطر راننده ها شود
ولي اين پيام را مي دهد که بايد کنار کشيد و قدري کنار جاده ايستاد.
--------------------------------------------------------------------------------
(1) " Roundabout تقاطع دورگردان" راه يکطرفه وخودگرداني است که اتومبيل
در اطراف يک جزيره مياني حرکت مي کند. دراين نوع تقاطع ترافيکي که درسمت
چپ تقاطع است نسبت به آنکه به تقاطع مي رسد حق تقدم دارد. ميزان تصادفات
دراين نوع تقاطع نسبت به چهارراه کمتر بوده. و درتقاطع راههاي دسترسي
کارايي مطلوبي دارد .درفرهنگ شهرسازي ايران دورگردان (ميدان) ناميده مي
شود که بامفهوم وسيع وکلاسيک آن به عنوان محل تجمع مردم باهدف مشارکت هاي
مدني در تعارض است . ( ميدان Square) موضوع يکي ديگرازاين سلسله نوشتارها
مي باشد. م
(2) Marc Auge مارك اوژه , مديردانشكده مطالعات عالي علوم اجتماعي پاريس
است .او مطالعات زيادي درموردمردم شناسي دنياي معاصردارد. ازكتاب هاي
اومي توان به Non place “لا مكان“ مقدمه اي برمردم شناسي فوق مدرنيته
1995- مردم شناسي دنياي معاصروجنگ روياها اشاره كرد.
(3) اسماعيل توکلي مهر، مهندس معمار وطراح شهري، عضوهيئت مديره مهندسان
مشاور شهروبرنامه .
|
